Jeszcze kilkadziesiąt lat temu, kontrolne badania niemowlaków przez ortopedów były rzadkością, co niestety owocowało dużą ilością schorzeń układu kostno – stawowego u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, które w wielu przypadkach pozostawiły ślady na całe życie. Współczesna medycyna na szczęście kładzie duży nacisk na profilaktykę, dzięki czemu zaobserwować można zmniejszenie występowania chorób będących konsekwencją wczesnodziecięcych nieprawidłowości rozwoju narządu ruchu.
Kiedy pierwsza wizyta u ortopedy?
Obecnie, na pierwszą wizytę w gabinecie ortopedycznym rodzice niemowlaka otrzymują skierowanie od pediatry i powinna się ona odbyć pomiędzy 6 a 8 tygodniem życia lub nawet w pierwszym miesiącu życia dziecka. Podczas badania, lekarz ortopeda przede wszystkim dokładnie sprawdzi stan stawów biodrowych niemowlaka, bo właśnie te stawy są najczęstszą przyczyną późniejszych problemów ortopedycznych.
Dlatego maluchom standardowo wykonuje się badanie USG w celu wykrycia ewentualnych nieprawidłowości (dysplazji), które na tym etapie życia można stosunkowo łatwo zlikwidować za pomocą odpowiedniego leczenia. Nawet późniejsze wykrycie wady (2-3 miesiąc życia) nie przekreśla szansy na 100% zdrowie w przyszłości, gdyż stawy biodrowe nadal są bardzo plastyczne i zastosowanie specjalistycznych przyrządów typu szyna Koszli czy poduszka Frejki doprowadza je do pożądanego stanu. Dzięki badaniom profilaktycznym coraz mniej osób w dorosłym życiu cierpi z powodu chorób zwyrodnieniowych stawów biodrowych, które w dużej mierze były skutkiem nierozpoznanej i nieleczonej w dzieciństwie dysplazji.
Gdy dziecko zaczyna chodzić
Tuż po tym jak maluch zacznie samodzielnie chodzić, warto odwiedzić ortopedę, który oceni czy dziecko prawidłowo stawia nóżki. W późniejszym wieku rozwój oceniany jest podczas obowiązkowych wizyt kontrolnych u pediatry, który w razie zauważenia nieprawidłowości powinien skierować małego pacjenta do specjalisty. Jednak, to rodzice codziennie obserwują swoje dziecko i właśnie oni mają największe szanse dostrzec ewentualne anomalie w jego rozwoju. Dlatego, jeśli tylko coś wyda się niepokojące warto zapisać się na wizytę do lekarza ortopedy, aby skorygować ewentualne wady bądź nawyki.
Na co zwrócić uwagę u kilkulatka i kiedy zapisać się do ortopedy?
Rozwój kilkulatka jest bardzo dynamiczny i charakteryzuje się tym, że dziecko ciągle zdobywa nowe umiejętności zarówno w sferze fizycznej jak i psychicznej. Uważna obserwacja malucha pozwali na szybką diagnozę ewentualnych wad i wdrożenie odpowiedniego leczenia bądź rehabilitacji, dzięki czemu zazwyczaj koryguje się wiele nieprawidłowości rozwojowych wieku dziecięcego.
Co powinno zaniepokoić rodziców i skłonić do wizyty u ortopedy?
- Utykanie podczas chodzenia,
- Asymetria w ruchach, gdy dziecko np. zdecydowanie mniej używa jednej rączki lub nóżki,
- Nieprawidłowe ustawianie stópek podczas chodzenia po ukończeniu 3 roku życia,
- Widoczne krzywe plecki, nierówne łopatki u kilkulatka,
- Wykrzywione kolana u 3 latka,
- Płaskie stopy u kilkulatka (wcześniejsze objawy płaskostopia są naturalne).
Wczesna wizyta u ortopedy szansą na pełną sprawność w przyszłości
Trudno przecenić wartość wczesnej profilaktyki ortopedycznej dla przyszłego zdrowia naszych dzieci. Naprawdę wiele wad rozwojowych, odpowiednio wcześnie wykrytych i prawidłowo leczonych nie pozostawia żadnych śladów w późniejszych latach. Zawsze, gdy cokolwiek w postawie czy poruszaniu się dziecka zaniepokoi rodziców warto skorzystać z porady ortopedy, gdyż może to uchronić je przed poważnymi problemami z układem ruchu w przyszłości.

